เกร็ดความรู้วิ่งในฤดูร้อน

356

อุณหภูมิแถว 32-33 C’ ของประเทศไทยในช่วงเดือนมีนา-เมษามีผลต่อร่างกายนักวิ่งอย่างเห็นได้ชัดบทความชิ้นนี้ #โค้ชม๊อก จะเล่าถึงการแก้ไขปัญหาใกล้ๆ ตัวที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะตอนซ้อม-ตอนแข่งในฤดูกาลที่เหงื่อไหลยังกะท่อปะปาแตก

ข้อได้เปรียบยิ่งของฤดูหนาวชวนให้มาชุมนุมกันวิ่งโดยไม่ต้องนัดหมาย สวนสาธารณะไม่ใช่สถานที่ของคนเหงามานั่งซึมอีกต่อไป และถึงจะเหนื่อยเพราะเร่งฝีเท้ามากกว่าปกติแต่พัฒนาการทางด้านความเร็วที่ร่างกายเร่งโกยในช่วงสั้นของฤดูกาลที่ผ่านมาก็แสนจะคุ้มค่าให้เสียบเท้าลงบนพื้นคอนกรีตแหวกอากาศแห้งระแหงอย่างสุขใจจนแม้การอาบชำระร่างกายหลังวิ่งด้วยน้ำเย็นยะเยือกกลับกลายเป็นความสุขอันน่าประหลาด บรึ๊ย…!!!   แต่เมื่อถึง “ฤดูร้อน” แล้ว สถานการณ์เหตุการณ์ทุกอย่างไม่ใช่อย่างเดิม นอกจากอากาศที่ร้อนอบอ้าวแล้ว นักวิ่งยังต้องเผชิญหน้า  กับ “ของร้อน” ที่ผลาญสุขภาพนักวิ่งไปมากมายเหลือคณา

 Heat Cramps คือการเรียกแบบบุคลากรทางการแพทย์ ส่วนนักวิ่งเข้าใจกันดีว่ามันคือ ‘ตะคริว’ ที่ล็อคกล้ามเนื้อให้แน่นิ่งด้วยความเจ็บปวด เป็นผลมาจากการใช้กล้ามเนื้อวิ่งบดอยู่ 2 เกินคือ “#นานเกิน กับ #เร็วเกินและความร้อนของอากาศ คือ ตัวกระตุ้นให้เกิดเร็วยิ่งขึ้น บางสมมุติฐานบอกว่าร่างกาย ขาดแร่ธาตุกับวิตามิน ( micro nutrients ) ซึ่งเราป้องกันได้โดยซ้อมให้ถึงพร้อมทั้งระยะกับความเร็วและจัดการโภชนาการให้ถูกลักษณะ

  • วิธีแก้หากเกิดในระหว่างวิ่งนั้น  ผมเสียใจมากที่ต้องบอกว่าไม่มี จะมีก็แค่วิธีบรรเทาอาการให้เบาบาง เริ่มด้วยจัดท่าทางผู้ประสบภัยให้อยู่ในท่าและสถานที่สบายๆ ตามด้วยประคบเย็นไว้สักพัก จิบเกลือแร่ถ้ามี ตามด้วยคลึงรอบๆบริเวณตะคริวเบาๆ ทำสักครู่เมื่อกล้ามเนื้อคลายล็อคแล้วค่อยๆ บรรจงยืดเหยียด แล้วอาการจะค่อยๆ ดีขึ้น โดยปกติจะใช้เวลาราว 5-8นาที ถ้าเราแข่งอยู่ก็บวกเวลารอไว้เลย

Heat Exhaustion
กลุ่มอาการตาพร่า วิงเวียนหัว อาเจียนอ้วกแบบไร้สาเหตุ ตัวร้อนเหงื่อออกเป็นลิตร ไม่ต้องมาครบหมดทุกอาการ ก็ถือ ว่าเข้าข่ายแล้ว เรียกอย่างไทยง่ายๆก็ ‘#เพลียแดด’ ในขั้นนี้ผู้มีอาการจะยังมีสติชัดเจน

  • วิธีแก้ไขเบื้องต้นให้พาเข้าที่ร่ม จัดให้อยู่ในท่านอนสบายๆ หาที่พาดขาให้สูงกว่าระดับตัวได้จะดีมาก ทำทุกวิถีทางให้อุณหภูมิร่างกายเย็นลง น้ำเย็น น้ำแข็ง มีก็โปะลงไป หากอาการทรุดลง รีบติดต่อกลุ่มงานพยาบาล โทร 1669 ให้เร็วที่สุดเพราะอาการอาจมีแนวโน้มแย่ลงจนเป็นขั้นที่ร้ายแรงกว่าได้

Heat Stroke จัดเป็นกลุ่มอาการที่ร้อนรุนแรงและน่าห่วงที่สุด เนื่องจากอาจเป็นสาเหตุให้อวัยวะภายในทำงานล้มเหลว ในบางรายที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันมีปัจจัยแทรกซ้อนเป็นอันตรายถึงชีวิต !!! มักปรากฏในผู้มีอาการตัวร้อนจัด คลื่นไส้ พูดจาไม่รู้เรื่อง หมดสติ เป็นอาการที่เกิดขึ้นได้กับทุกระดับของนักวิ่งทีเดียว

  • วิธีแก้ไขสิ่งแรกที่ทำเมื่อพบผู้ป่วยหมดสถิจากกรณีนี้คือ ติดต่อกลุ่มงานพยาบาล โทร 1669 หรือแพทย์ในพื้นที่ให้เร็วที่สุด  ในขั้นถัดมาพาเข้าร่ม จัดท่านอนพาดขาให้สูง ประคบน้ำเเข็งหรือของเย็นตามซอกแขนและต้นขาที่มีเส้นเลือดผ่าน จัดหาเพื่อนนักวิ่งบริเวณใกล้เคียงที่สามารถเตรียมทำ CPR (Cardiopulmonary resuscitation) เผื่อในกรณีหัวใจหยุดเต้น

Heat Syncope
ไม่แน่ใจว่าเรียกภาษาไทยว่าอะไร มันเป็น #อาการลมแดด ที่เกิดจากความดันในผนังหลอดเลือดลดลงชั่วคราว เลือดจึงไปเลี้ยงสมองน้อยลง ทำให้หมดสติไปหรือที่เราเรียกกันว่า ‘#วูบ’ ไปนั่นเอง โดยนักวิ่งไม่จำเป็นต้องตากแดดก็สามารถมีอาการนี้ได้เช่นกัน ซึ่งสาเหตุที่พบได้ถี่มากคือ วิ่งเร็วและเหนื่อยอยู่แล้วหยุดวิ่งในทันที

  • วิธีแก้ไขเบื้องต้นให้จัดท่านอนสบาย ยกขาสูงเช่นเคย ประคบของเย็นเท่าที่ทำได้และเฝ้าอาการไว้ โดยทั่วไปจะหมดสติเพียงไม่กี่วินาทีเท่านั้น แต่หากมีอาการหมดสติต่อเนื่องนานผิดปกติ รีบติดต่อกลุ่มงานพยาบาล โทร 1669

💪🔅ร่างกายมนุษย์นั้นเก่งและพัฒนาตัวให้รับมือกับความร้อนได้อยู่บ้าง เรามีเหงื่อเพื่อปรับอุณหภูมิจากกระบวนการภายใน เพียงแต่บางทีมันก็สูงเกินไปกว่าจะระบายออกได้ทัน อวัยวะภายในของเราทำงานได้ในช่วงอุณหภูมิหนึ่ง เกินหรือต่ำกว่านั้นมันพาลจะหยุดทำงานเอาเหมือนกัน เพื่อนๆโปรดหมั่นตรวจร่างกายในขณะวิ่งจะช่วยยับยั้งการเกิดอาการข้างต้นได้ดี

สำหรับนักวิ่ง โปรดดื่มน้ำให้เป็นนิสัยอย่างสม่ำเสมอ การรับน้ำเมื่อกระหาย ไม่ว่ายามซ้อมหรือยามพัก หมายความว่าร่างกายคุณขาดน้ำไปเรียบร้อยแล้ว

ภาพจาก: http://bit.ly/UCHsao